• ఢిల్లీ-ఎన్‌సీఆర్‌లో వీధి కుక్కలన్నింటినీ తరలించాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశం
• ఇది క్రూరమైన, అవివేకమైన చర్య అంటూ వ్యతిరేకించిన రాహుల్ గాంధీ
• ప్రజల భద్రత దృష్ట్యా ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు తెలిపిన సర్వోన్నత న్యాయస్థానం
• ఆదేశాలకు వ్యతిరేకంగా ఇండియా గేట్ వద్ద జంతు ప్రేమికుల ఆందోళన, అరెస్టులు
• సుప్రీం తీర్పు చట్టవిరుద్ధమని ఆరోపిస్తున్న జంతు సంక్షేమ సంస్థలు

ఢిల్లీ-ఎన్‌సీఆర్ పరిధిలోని వీధి కుక్కలన్నింటినీ వెంటనే పట్టుకుని షెల్టర్లకు తరలించాలంటూ సుప్రీంకోర్టు జారీ చేసిన ఆదేశాలు తీవ్ర దుమారం రేపుతున్నాయి. ఈ ఆదేశాలపై లోక్‌సభ ప్రతిపక్ష నేత, కాంగ్రెస్ ఎంపీ రాహుల్ గాంధీ తీవ్రంగా స్పందించారు. ఇది దశాబ్దాలుగా అనుసరిస్తున్న మానవతా, శాస్త్రీయ విధానాలకు తిరోగమనమని ఆయన మంగళవారం నాడు విమర్శించారు.

సోషల్ మీడియా ప్లాట్‌ఫామ్ ‘ఎక్స్’ వేదికగా రాహుల్ గాంధీ తన అభిప్రాయాన్ని పంచుకున్నారు. “ఈ మూగజీవాలు తొలగించాల్సిన సమస్యలు కావు. అన్నింటినీ ఒకేసారి తరలించడం క్రూరమైన, అవివేకమైన చర్య. షెల్టర్లు, సంతాన నియంత్రణ (స్టెరిలైజేషన్), వ్యాక్సినేషన్, సామాజిక సంరక్షణ ద్వారా వీధులను సురక్షితంగా ఉంచవచ్చు. ప్రజల భద్రత, జంతు సంక్షేమం రెండూ సమాంతరంగా సాధ్యమే” అని ఆయన పేర్కొన్నారు.

మరోవైపు, ప్రజల భద్రత, ముఖ్యంగా పిల్లలు, వృద్ధులపై కుక్కల దాడుల గురించి తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసిన సుప్రీంకోర్టు, సోమవారం ఈ ఆదేశాలు జారీ చేసింది. జస్టిస్ జేబీ పార్థీవాలా, జస్టిస్ ఆర్. మహదేవన్‌లతో కూడిన ధర్మాసనం పరిస్థితి తీవ్రంగా ఉందని వ్యాఖ్యానించింది. ఢిల్లీ, నోయిడా, గురుగ్రామ్, ఘజియాబాద్‌లోని మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లు వెంటనే ఈ ప్రక్రియను ప్రారంభించాలని ఆదేశించింది. షెల్టర్లు లేనిచోట తక్షణమే నిర్మించి, 8 వారాల్లోగా నివేదిక సమర్పించాలని స్పష్టం చేసింది. కుక్కల తరలింపును అడ్డుకునే సంస్థలు లేదా వ్యక్తులపై కఠిన చర్యలు తప్పవని హెచ్చరించింది.

సుప్రీంకోర్టు తీర్పు వెలువడిన వెంటనే జంతు హక్కుల కార్యకర్తలు, జంతు ప్రేమికులు తీవ్ర నిరసన వ్యక్తం చేశారు. సోమవారం సాయంత్రం ఇండియా గేట్ వద్ద ఆందోళనకు దిగిన పలువురిని ఢిల్లీ పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకున్నారు. ఈ తీర్పు దిగ్భ్రాంతికరమని, జంతు జనన నియంత్రణ (2003) చట్టానికి విరుద్ధమని ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియన్ యానిమల్ ప్రొటెక్షన్ ఆర్గనైజేషన్స్ (FIAPO), పెటా (PETA) వంటి సంస్థలు ఆరోపించాయి. కుక్కలను వాటి ప్రాంతాల నుంచి తరలిస్తే, ఆ ప్రదేశంలోకి వ్యాక్సిన్లు వేయని కొత్త కుక్కలు వచ్చి చేరతాయని, దీనివల్ల సమస్య మరింత పెరుగుతుందని ఆ సంస్థలు వాదిస్తున్నాయి. ఈ తీర్పుపై నివాస సంక్షేమ సంఘాలు హర్షం వ్యక్తం చేస్తుండగా, జంతు ప్రేమికులు మాత్రం తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తున్నారు.

రాజధానిలో 10 లక్షల వీధి కుక్కలు… సుప్రీం ఆదేశాలు పాటించడం సాధ్యమేనా?

• 8 వారాల్లో వీధి కుక్కలన్నింటినీ షెల్టర్లకు తరలించాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశం
• ఢిల్లీలో 10 లక్షల కుక్కలు, షెల్టర్ల సామర్థ్యం కేవలం 5 వేలు మాత్రమే
• ఆదేశాల అమలు కష్టమంటున్న మున్సిపల్ అధికారులు, వనరుల కొరత
• ఇది అమానవీయమంటూ జంతు ప్రేమికుల ఆందోళన, భిన్నాభిప్రాయాలు
• ఈ ఏడాదిలోనే 26,000 కుక్కకాటు కేసులు నమోదు కావడం ఆందోళనకరం
• కుక్కల తరలింపు కాకుండా, స్టెరిలైజేషనే పరిష్కారమంటున్న పెటా సం

ఢిల్లీ-ఎన్‌సీఆర్ ప్రాంతంలోని నివాస ప్రాంతాల్లో ఉన్న వీధి కుక్కలన్నింటినీ ఎనిమిది వారాల్లోగా షెల్టర్ హోంలకు తరలించాలని సుప్రీంకోర్టు జారీ చేసిన సంచలన ఆదేశం తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారింది. ప్రజా భద్రత, జంతు హక్కుల మధ్య నలుగుతున్న ఈ సమస్యపై కోర్టు ఇచ్చిన తీర్పు ఆచరణ సాధ్యమేనా అనే ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. కుక్కకాటు బాధితులు ఈ తీర్పును స్వాగతిస్తుండగా, జంతు ప్రేమికులు మాత్రం ఇది క్రూరమైన, అసాధ్యమైన చర్య అని విమర్శిస్తున్నారు.

లక్షల కుక్కలు… వసతులు ఎక్కడ?
అధికారిక గణాంకాల ప్రకారం ఢిల్లీలో వీధి కుక్కల సంఖ్య కొన్ని లక్షల్లో ఉంది. 2009 నాటి సర్వే ప్రకారం 5.6 లక్షల కుక్కలు ఉండగా, గడిచిన 16 ఏళ్లలో వాటి సంఖ్య 10 లక్షలకు చేరి ఉండవచ్చని అంచనా. ఇంత భారీ సంఖ్యలో ఉన్న శునకాలను తరలించడానికి అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలు ఏమాత్రం అందుబాటులో లేవు. ఢిల్లీ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ (ఎంసీడీ) పరిధిలో కేవలం 20 కేంద్రాలు మాత్రమే ఉండగా, వాటి సామర్థ్యం గరిష్ఠంగా 5,000 కుక్కలకు మించదు. ఈ లెక్కన లక్షల కుక్కలకు ఆశ్రయం కల్పించడం ఎలా సాధ్యమనేది పెద్ద ప్రశ్న.

అమలులో అంతులేని సవాళ్లు
సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలను అమలు చేయడానికి ప్రయత్నిస్తామని ఎంసీడీ స్టాండింగ్ కమిటీ ఛైర్‌పర్సన్ సత్య శర్మ చెబుతున్నప్పటికీ, ఆచరణలో అనేక సవాళ్లు ఎదురవుతున్నాయి. కొత్త షెల్టర్ల నిర్మాణానికి నివాస ప్రాంతాలకు దూరంగా భూమిని కేటాయించడం, భారీగా నిధులు సమకూర్చుకోవడం తక్షణ సవాళ్లుగా ఉన్నాయి. లక్షల కుక్కలను పట్టుకోవడానికి శిక్షణ పొందిన సిబ్బంది, తగినన్ని వాహనాలు కూడా ఎంసీడీ వద్ద అందుబాటులో లేవు. వీటికి తోడు, రోజుకు లక్షల కుక్కలకు ఆహారం అందించాలంటే అయ్యే ఖర్చు వందల కోట్లలో ఉంటుంది.

భిన్నాభిప్రాయాలు, వాదనలు
మరోవైపు, ఈ ఏడాది ఢిల్లీలో 26,000 కుక్కకాటు కేసులు, జులై 31 వరకు 49 రేబిస్ కేసులు నమోదైనట్లు గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. ప్రజా ప్రయోజనాల దృష్ట్యానే ఈ ఆదేశం ఇచ్చామని, రేబిస్ బాధితులను జంతు కార్యకర్తలు బతికించలేరని సుప్రీంకోర్టు వ్యాఖ్యానించింది. అయితే, కుక్కలను బలవంతంగా వాటి నివాస ప్రాంతాల నుంచి తరలించడం అమానవీయమని, శాస్త్రీయంగా కూడా సరైన పద్ధతి కాదని పెటా (PETA) వంటి జంతు హక్కుల సంస్థలు వాదిస్తున్నాయి. సమర్థవంతమైన స్టెరిలైజేషన్ కార్యక్రమాలతోనే ఈ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం లభిస్తుందని అవి సూచిస్తున్నాయి.

మొత్తంమీద, సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలు ఉన్నత లక్ష్యంతో ఉన్నప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో వాటి అమలు దాదాపు అసాధ్యంగా కనిపిస్తోంది. పరిమిత వనరులు, మౌలిక సదుపాయాల కొరత, భిన్నాభిప్రాయాల నడుమ ఢిల్లీ-ఎన్‌సీఆర్‌లో వీధి కుక్కల సమస్యకు పరిష్కారం ఎలా లభిస్తుందో వేచి చూడాలి.

పారిస్ లో కుక్కలను చంపారు… అప్పుడేం జరిగిందంటే…!: చరిత్ర గుర్తుచేసిన మేనకా గాంధీ

• ఢిల్లీ-ఎన్‌సీఆర్‌లో వీధికుక్కల తరలింపునకు సుప్రీం ఆదేశం
• బహిరంగ ప్రదేశాల నుంచి షెల్టర్లకు మార్చాలని సూచన
• సుప్రీం తీర్పుపై మేనకా గాంధీ తీవ్ర విమర్శలు
• ఇది ఆచరణ సాధ్యం కాదని, పర్యావరణానికి హానికరమని వ్యాఖ్య
• కుక్కలను తొలగిస్తే ఎలుకలు, కోతులు పెరుగుతాయని హెచ్చరిక
• గతంలో పారిస్‌లో జరిగిన ఉదంతాన్ని గుర్తు చేసిన మేనకా గాంధీ

ఢిల్లీ-ఎన్‌సీఆర్‌లోని బహిరంగ ప్రదేశాల్లో ఉన్న వీధికుక్కలను వెంటనే షెల్టర్లకు తరలించాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది. అయితే ఈ తీర్పుపై బీజేపీ ఎంపీ, జంతు హక్కుల కార్యకర్త మేనకా గాంధీ తీవ్రంగా స్పందించారు. ఈ నిర్ణయం ఆచరణకు సాధ్యం కాదని, కుక్కలను తొలగిస్తే పారిస్‌లో లాగా ఎలుకల సమస్య పెరిగిపోతుందని ఆమె హెచ్చరించారు.

ఢిల్లీ, దాని పరిసర ప్రాంతాల్లోని వీధుల్లో తిరిగే కుక్కలను తక్షణమే తొలగించి, పునరావాస కేంద్రాల్లో ఉంచాలని సోమవారం సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలు జారీ చేసింది. ఈ ఆదేశంపై మేనకా గాంధీ స్పందిస్తూ, ఇది ఆర్థికంగా సాధ్యం కాదని, పర్యావరణ సమతుల్యతకు తీవ్ర హాని కలిగిస్తుందని విమర్శించారు. ఈ చర్య వల్ల ఊహించని పరిణామాలు ఎదురవుతాయని ఆమె అభిప్రాయపడ్డారు.

కుక్కలు ఒక ప్రాంతంలో లేకపోతే, ఆ ఖాళీని భర్తీ చేయడానికి కొత్తవి వస్తాయని ఆమె అన్నారు. “ఢిల్లీ నుంచి కుక్కలను తొలగిస్తే, 48 గంటల్లోనే ఘజియాబాద్, ఫరీదాబాద్ నుంచి మూడు లక్షల కుక్కలు ఆహారం కోసం ఇక్కడికి వస్తాయి. కుక్కలు లేకపోతే కోతులు రోడ్లపైకి వస్తాయి. ఇది నేను నా సొంత ఇంటి వద్దే చూశాను” అని ఆమె వివరించారు.

తన వాదనకు బలం చేకూరుస్తూ ఆమె 1880లలో పారిస్‌లో జరిగిన ఘటనను గుర్తుచేశారు. “అప్పట్లో పారిస్‌లో కుక్కలు, పిల్లులను తొలగించినప్పుడు, నగరంలో ఎలుకల బెడద విపరీతంగా పెరిగిపోయింది” అని తెలిపారు. వీధికుక్కలు సహజంగా ఎలుకలను నియంత్రించే జీవులని ఆమె పేర్కొన్నారు.

పారిస్ చారిత్రక తప్పిదం: కుక్కలను చంపితే.. ఎలుకలు పెరిగిపోయాయి!

నగరాన్ని ఆధునికంగా, పరిశుభ్రంగా మార్చాలన్న సదుద్దేశంతో తీసుకున్న ఒక నిర్ణయం ఎలా బెడిసికొడుతుందో చెప్పడానికి 1880ల నాటి పారిస్ నగర చరిత ఒక ఉదాహరణ. రేబిస్ వ్యాధిని అరికట్టడానికి అధికారులు చేపట్టిన ఒక చర్య.. అనుకోకుండా మరో పెద్ద ఉపద్రవానికి దారితీసింది. ఒక సమస్యను పరిష్కరించబోయి, అంతకంటే పెద్ద సమస్యను కొనితెచ్చుకున్న విచిత్రమైన ఘటన ఇది.

19వ శతాబ్దం చివరిలో పారిస్ వీధులు కుక్కలతో నిండిపోయాయి. ఆ రోజుల్లో కుక్కలను రేబిస్ వ్యాధిని, ఈగలను, మురికిని వ్యాప్తి చేసే ప్రమాదకరమైన జీవులుగా పరిగణించేవారు. నగరాన్ని శుభ్రంగా, సురక్షితంగా మార్చాలనే లక్ష్యంతో, 1880లలో పారిస్ యంత్రాంగం వీధి కుక్కలను పెద్ద ఎత్తున నిర్మూలించే కార్యక్రమాన్ని చేపట్టింది. ఈ చర్యతో రేబిస్ భయం తొలగిపోతుందని అంతా భావించారు.

అయితే, వారు ఊహించని పరిణామం ఎదురైంది. కుక్కలు లేకపోవడంతో నగరంలో ఎలుకల జనాభా అదుపుతప్పి, విపరీతంగా పెరిగిపోయింది. మురుగు కాలువల్లో ఉండే ఎలుకలు ఏకంగా ఇళ్లపై దండయాత్ర చేయడం మొదలుపెట్టాయి. దీంతో పారిస్ వాసులు రేబిస్ భయం నుంచి బయటపడినా, ఎలుకల బెడదతో కొత్త సమస్యను ఎదుర్కోవాల్సి వచ్చింది. శుభ్రత కోసం చేసిన ప్రయత్నం, నగరాన్ని మరింత అపరిశుభ్రంగా మార్చేసింది.